Dobrodošli

Dobrodošli
5 (100%) 1 vote

Kraljevo je grad u centralnom delu Srbije, u raškom okrugu.

Kraljevo nikad nije bilo prestonica, iako mu je ime s prestolom povezano. I ne samo ime.

Kao dokaz, Kraljevčani će vam odmah pokazati zastavu i grb grada – sedam kruna simboliše sedam krunisanja srpskih kraljeva u Žiči. A kad se tome doda i blizina zadužbine velikog župana – Studenice, zatim Ljubostinja, Gradac, srednjovekovna tvrđava Maglič – sve to pokazuje da je Kraljevo, kako kažu lokalne legende, „prvobitna srpska oblast“.

Ipak, istorija pamti Kraljevo tek od 14. veka. Mada, tada je to bilo selo pod imenom Rudo Polje. Od turske okupacije, odomaćilo se ime Karanovac.

Posle potpisivanja Požarevačkog mira, Karanovac je bio bogata zanatlijska varoš, važno pogranično naselje u kom su se okupljali Turci, odbegli iz mesta koja su pripadala Austriji.

„Kad je kralj Milan došao u posetu Karanovcu, odlučeno je da, u čast proglašenja Srbije za Kraljevinu, Karanovac promeni ime u Kraljevo; 1949. godine dolazi do promene imena u Rankovićevo, kako se zvalo do 1955. godine“, objašnjava hronologiju promene imena istoričar Dragan Drašković, direktor Narodnog muzeja u Kraljevu.

Da li je to ovaj grad deceniju ranije predvideo Brionski plenum? I kako su meštani bili tako vešti da u doba socijalističkog samoupravljanja gradu vrate monarhističko ime? Ipak, odgovor na ta pitanja nije zabavan kao što se u prvi mah očekuje. Više je svedočanstvo o burnoj i tragičnoj istoriji.

Četvrti kraljevački bataljon stradao je u Drugom svetskom ratu, a tu je i izvršena odmazda – sto za jednog ubijenog Nemca, 50 za ranjenog, tako da su vlasti ipak odlučile da te kraljevačke „zasluge“ u NOB-u ne budu zaboravljene i to je, prema Draškovićevom objašnjenju, ključni razlog zašto je Kraljevo i u posleratnom periodu dobilo to ime.

Po brzoj promeni imena, Kraljevo je ozbiljno konkurisalo da pretekne državu u kojoj smo živeli.

Kraljevačkom kaldrmom šetali su brojni vladari, a osim imena, Obrenovići su ostavili još jedan značajan trag.

Kraljevo ima jedan od najstarijih urbanističkih planova na ovom prostoru. U centru grada – savršeno pravilan krug do kojeg vode ulice koje se, opet, ukrštaju pod pravim uglom.

Taj plan nacrtao je lično knez Miloš, 1832. godine, kada je posetio tadašnji Karanovac, zatraživši tepsiju sa peskom u koju je ucrtao krug.

„Tada su udareni temelji i sačuvan je urbanistički plan i mreža ulica sa kružnim trgom“, objašnjava Drašković i napominje da je Kraljevo, sa Požegom, drugi grad u Srbiji koji je dobio urbanistički plan.

Čuveni Milutin, kako Kraljevčani nazivaju spomenik posvećen srpskim vojnicima stradalim u balkanskim i Prvom svetskom ratu, središte je okupljanja i gradskih dešavanja.

Na trgu se nekada davno trgovalo, a zabeleženo je da je čak i jedan britanski diplomata s kraja 19. veka bio oduševljen pijacom u obliku pravilnog kruga.

Tada je i glavna varoška ulica nazvana Prvi sokak. Mada, jedan sokak dalje od centra stekao je popularnost – nakon što je o njemu ispevana jedna od najlepših kafanskih pesama.

Grad Kraljevo zahvata površinu od 1.529 km². Nalazi se na nadmorskoj visini 190-208 m, na ušću Ibra u Zapadnu Moravu, od šumadijskih planina (Kotlenik) do kopaoničke grupe planina (Željin, Goč i Stolovi). Na zapadu se oslanja na planinske delove Starog Vlaha (Jelica, Čemerno).
Grad Kraljevo na severu graniči sa opštinama Čačak, Knić, Kragujevac i Rekovac, na istoku sa opštinama Trsetnik, Vrnjačka Banja i Aleksandrovac, na jugu sa opštinom Raška i na zapadu sa opštinama Ivanjica i Lučani.
kraljevo_centar_grada
Prema popisu iz 2002. godine u gradu Kraljevu živi 121.707 stanovnika, od toga 59.670 muškaraca i 62.037 žena. Prosečna starost stanovnika je 40,5 godina. U gradskim naseljima živi 51,7% građana a u prigradskim naseljima živi 48,3% stanovništva.